Het witte poeder


Het maakt een groot verschil: poedersuiker, zout of echte drugs.... zeker bij een controle aan de grens. Maar met wat huis-, tuin- en keukenwijsheid én een vleugje chemie lukt het wel om de koerier te onderscheiden van de brave huisvader.

Je ontdekt een wit poeder. Mogelijkheden zijn:

  • verpoederd keukenzout (keukenzout dat in een mortier werd verpulverd)
  • poedersuiker
  • kalk, krijt
  • gips
  • polyethyleen-poeder (PE-poeder)

Stap 1:

 

Probeer je materiaal op te lossen. Maak een potje water met 1 druppel detergent klaar. Voeg een mespuntje toe en roer. Kijk wat er gebeurt.

 

Niet alles lost even vlot op in water. Keukenzout lost zeker op. Suiker ook. Maar PE (plastic zakje), kalk (krijtrotsen van Dover), krijt (bordkrijt) en gips niet. Kalk, krijt en gips hebben een hoge dichtheid (groter dan 1). PE heeft een dichthied van ongeveer 0.9-0.95.

 

Stap 2:

 

Hoe kan je nu kalk, krijt of gips onderscheiden? Leg wat poeder op een glaasje en leg er een druppel azijnzuur op.

 

Tussen kalk en krijt is er chemisch geen verschil (we spreken over calciumcarbonaat). Ze worden opgelost in zuur en geven koolzuurgas (CO2). Gips (calciumsulfaat) is niet reactief met zuur.  Zie je belletjes... dan is het kalk of krijt.

 

Stap 3:

 

We proberen nu vast te stellen of het materiaal organisch is (bestaat het uit koolstof, waterstof, zuurstof) of niet organisch (rots, zouten, ....). Elk organisch materiaal brandt en verkoolt bij verwarmen. Dus we verwarmen een mespuntje (gasvlam, kaarsvlam) en kijken of het materiaal smelt, brandt en verkoolt.

 

Zo  ja... dan is het materiaal organisch. Als het wit blijft, dan is het niet organisch (kalk, keukenzout, krijt en gips). Het kan belangrijk zijn om na te gaan wat de chemische structuur is van PE, keukenzout, kalk, krijt, poedersuiker en gips om dit proefje goed in te schatten.

 

 

Als je alle gegevens verstandig combineert, moet je de koerier wel kunnen vatten en weet je tevens wat die brave huisvader mee naar huis neemt. (Toch even vragen waarom hij zo erg gehecht is aan keukenzout, kalk, krijt, gips of PE...) 

(concept en tekst: Serge Tavernier)


 

andere proeven

de schietpartij

de dreigbrief

soorten water

waar stond de camera?

© Scriptomanen (2008)

home

www.kdg.be